علی کشاورز، عضو انجمن صنفی منتقدان و نویسندگان آثار سینمایی ایران بیان کرد: ساختمان خوشنمای «علت مرگ: نامعلوم» بر پایه محکم و اسکلت مهندسی شده فیلمنامهای بینقص، بنا شده است. آن هم در روزگاری که ضعف فیلمنامه، عدم شناخت و پرداخت شخصیت، درک قهرمان، ضدقهرمان و اهمیت و نقش جایگاه این موارد در سینمای امروز ایران، مشهود است. پرداختن به تنوع و تیپهای شخصیتی بیعیب هفت نفر از طبقات مختلف جامعه در یک فیلم با تعریف مسافر، توجه به ارزش و وزن تقریبا یکسان مسافران در روایت، کنش و واکنش آنان در بستر یک اتفاق مشترک در جادهای کویری بدون رنگولعاب مرسوم سایر آثار، زمان عقلایی فیلم متناسب با اتفاق در مسیر یک سفر، قطعاً کاسه صبری بزرگتر، جسارت، تسلط و ریسک بسیاری میطلبد. نتیجه این صبر و جسارت همراهی مخاطبان در کنار منتقدان است.
علی زرنگار، در کارگردانی نیز آنقدر مسلط به متن، شناخت شخصیتها و لایهها، محیط کویر و حتی کاربرد ابزار و وسایل شده است که انگار شاهد اتفاقات یک برهه از زندگی انسانهایی عادی در یک مستند هستیم. بازیگران و عوامل همدل با تمرین و درک موقعیت، آنچنان درست چفت شدهاند که مخاطب، خود را نیز کنار مسافر آن مسیر میبیند؛ وسوسه میشود، تصمیم میگیرد و در انتها شرمنده یا سرفراز از تصمیم خود، همراه شخصیتها در بهت موقعیت، میماند.
انتخاب «علت مرگ: نامعلوم» در فهرست اسکار، دلیل بر ضعف آثار دیگر نیست. نشان قدرت و سنگینی سینمای اجتماعی متعهد و شریف ایران است که هنوز میان هجمههای فیلمهای مضحک، نفسی سخت ولی ارزشمند میکشد. چهار فیلم دیگر و آثاری مثل غریزه و&#۸۲۳۰; که فرصت نمایش نداشتهاند نیز سرمایه و اعتبار این سینما هستند که برخی از آنان، در ترازوی امروز هموزن هستند ولی مجال عرضه نداشتند اما در تاریخ و ذهنها ماندگارند.
فراموش نکنیم: فیلم مستقل «علت مرگ: نامعلوم» که امروز نماینده ایران در اسکار است، همان فیلمی است که سه سال با بیتدبیری مدیران آن زمان، توقیف شد. شاید اگر در زمان و سال خود اکران و انتخاب میشد، شاهد اتفاقات و مناسبات بهتری برای سازندگان این اثر و سایر آثار بودیم.
.
منبع: باشگاه خبرنگاران جوان